Ispaša stoke na pašnjacima može se organizovati kao slobodan ili pregonski način. U slobodnom sistemu ispaše, životinje slobodno, bez ograničenja, koriste raspoloživu travnatu masu na pašnjacima. Životinje obično konzumiraju malađe i ukusbije biljke, ostavljajuću grublje, starije i korovske biljke. Krećući se slobodno po celoj površini pašnjaka, tlo se nekontrolisano gazi i sabija. Korovske biljke neometano sazrevaju i oslobađaju seme , tako da sa godinama takvi pašnjaci imaju sve više korovskih a manje korisnih biljnih vrsta. Prinosi biljne mase na ovakvim pašnjacima iz godine u godinu su sve manji kao i kvalitet biljnih vrsta na njima. Gubici u iskorišćenosti travnate mase iz godine u godinu se povećavaju i kreću se u intervalu od 40-60 % u prvim godinama korišćenja pašnjaka pa do 90 % ukoliko izostane blagovremeno čišćenje pašnjaka od korovski biljaka. Zbog svega gore navedenog i ogromnih gubitaka u travnatoj masi, ovaj sistem ispaše se isključivo primenjuje na prirodnim planinskim pašnjacima dok se na sejanim pašnjacima ne preporučuje.
dipl.ing.poljoprivrede Safet Vesnić
Vesnić Safet